Τι είναι η ψηλάφηση μαστού;

Η ψηλάφηση μαστού βοηθά κάθε γυναίκα να εξοικειωθεί με τη φυσιολογική εικόνα και υφή των μαστών της. Περιλαμβάνει την παρατήρηση και την εξέταση του στήθους με την αφή. Στόχος είναι η γυναίκα να γνωρίζει τι είναι φυσιολογικό για εκείνη καθώς έτσι μπορεί να αντιληφθεί ευκολότερα μια νέα ή ασυνήθιστη αλλαγή.

Οι μαστοί δεν έχουν πάντα απόλυτα ομοιόμορφη υφή. Σε αρκετές γυναίκες μπορεί φυσιολογικά να υπάρχουν περιοχές που δίνουν την αίσθηση μικρών οζιδίων. Παράλληλα, η υφή και η ευαισθησία τους μπορεί να μεταβάλλονται κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου.

Για αυτόν τον λόγο, η εξοικείωση με το στήθος έχει ιδιαίτερη σημασία. Μια γυναίκα που γνωρίζει καλά τους μαστούς της μπορεί να αναγνωρίσει ευκολότερα μια μεταβολή που δεν υπήρχε προηγουμένως.

Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζετε το στήθος σας;

Η ψηλάφηση μαστού στο σπίτι δεν αποτελεί από μόνη της αξιόπιστη μέθοδο προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού. Ωστόσο, βοηθά τη γυναίκα να γνωρίζει πώς δείχνουν και πώς είναι συνήθως οι μαστοί της.

Αυτή η εξοικείωση μπορεί να την οδηγήσει στον γιατρό όταν εμφανιστεί μια νέα αλλαγή. Πολλές γυναίκες με καρκίνο του μαστού αναφέρουν ότι αρχικά παρατήρησαν μόνες τους κάποιο ογκίδιο ή άλλη μεταβολή.

Η αυτοεξέταση δεν πρέπει να δημιουργεί την εντύπωση ότι αντικαθιστά τον ιατρικό έλεγχο. Η κλινική εξέταση και οι κατάλληλες απεικονιστικές εξετάσεις παραμένουν απαραίτητες σύμφωνα με τις συστάσεις του γιατρού.

Πώς γίνεται σωστά η αυτοψηλάφηση μαστού;

Η ψηλάφηση μαστού περιλαμβάνει τόσο την οπτική παρατήρηση όσο και την εξέταση με τα δάχτυλα. Μπορείτε να ακολουθήσετε τα παρακάτω βήματα:

Πρώτο βήμα: Παρατήρηση στον καθρέπτη

Σταθείτε μπροστά σε έναν καθρέπτη χωρίς σουτιέν και παρατηρήστε προσεκτικά τους μαστούς σας. Ελέγξτε το μέγεθος, το σχήμα και τη συμμετρία τους. Παρατηρήστε επίσης το δέρμα και τη θέση των θηλών.

Δεύτερο βήμα: Παρατήρηση με τα χέρια ψηλά

Σηκώστε τα χέρια πάνω από το κεφάλι και παρατηρήστε ξανά τους μαστούς. Προσέξτε για διόγκωση, εισολκή του δέρματος, ερυθρότητα ή κάποια αλλαγή στη θέση της θηλής.

Τρίτο βήμα: Ψηλάφηση σε ξαπλωμένη θέση

Ξαπλώστε και τοποθετήστε το ένα χέρι πίσω από το κεφάλι. Με τα τρία μεσαία δάχτυλα του αντίθετου χεριού εξετάστε τον μαστό με κυκλικές κινήσεις. Ασκήστε σταδιακά ήπια, μέτρια και πιο σταθερή πίεση.

Τέταρτο βήμα: Έλεγχος ολόκληρης της περιοχής

Εξετάστε συστηματικά την περιοχή από την κλείδα έως το πάνω μέρος της κοιλιάς. Συνεχίστε από τη μασχάλη έως το στέρνο. Ακολουθήστε ένα σταθερό μοτίβο, ώστε να μην παραλείψετε κάποιο σημείο.

Πέμπτο βήμα: Ψηλάφηση σε όρθια θέση

Επαναλάβετε την εξέταση ενώ στέκεστε όρθια. Μπορείτε να την πραγματοποιήσετε και στο ντους, καθώς το νερό διευκολύνει την κίνηση των δαχτύλων πάνω στο δέρμα.

Πότε είναι καλύτερο να γίνεται η αυτοεξέταση;

Οι ορμονικές μεταβολές του κύκλου επηρεάζουν το μέγεθος, την ευαισθησία και την υφή των μαστών. Για αυτό, η ψηλάφηση μαστού είναι προτιμότερο να γίνεται λίγες ημέρες μετά το τέλος της περιόδου. Τότε οι μαστοί είναι συνήθως λιγότερο ευαίσθητοι και διογκωμένοι.

Μια σταθερή χρονική στιγμή κάθε μήνα βοηθά επίσης τη γυναίκα να συγκρίνει ευκολότερα τυχόν μεταβολές. Μετά την εμμηνόπαυση, μπορεί να επιλεγεί μία συγκεκριμένη και εύκολα αναγνωρίσιμη ημέρα κάθε μήνα.

Αν όμως εμφανιστεί κάποια ύποπτη αλλαγή, δεν χρειάζεται να περιμένετε την κατάλληλη ημέρα του κύκλου. Σε αυτή την περίπτωση, είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας.

Ποιες αλλαγές στον μαστό χρειάζονται έλεγχο;

Κατά την ψηλάφηση μαστού, ένα νέο εύρημα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κακοήθεια. Τα περισσότερα ογκίδια δεν είναι καρκινικά, ενώ οι ορμονικές μεταβολές μπορούν επίσης να επηρεάσουν την υφή των μαστών.

Ιατρικό έλεγχο χρειάζεται ένα νέο ογκίδιο ή μια περιοχή που παρουσιάζει διαφορετική υφή. Το ίδιο ισχύει για αλλαγές στο μέγεθος ή στο σχήμα του μαστού. Ερυθρότητα, οίδημα ή εισολκή του δέρματος πρέπει επίσης να αξιολογούνται.

Προσοχή χρειάζονται ακόμη η εισολκή της θηλής και η ασυνήθιστη έκκριση υγρού. Κάθε νέα αλλαγή που επιμένει ή γίνεται περισσότερο εμφανής αποτελεί λόγο επικοινωνίας με τον γιατρό.

Τι περιλαμβάνει η κλινική εξέταση του μαστού;

Η κλινική ψηλάφηση μαστού ξεκινά με την επισκόπηση των μαστών. Ο γιατρός αξιολογεί το περίγραμμα, τη συμμετρία, το δέρμα και τις θηλές. Παρατηρεί επίσης τους μαστούς καθώς η γυναίκα σηκώνει τα χέρια της.

Στη συνέχεια, η γυναίκα ξαπλώνει ανάσκελα. Ο γιατρός εξετάζει συστηματικά κάθε μαστό με ήπιες κινήσεις των δαχτύλων. Στόχος είναι να εντοπίσει τυχόν ογκίδια ή περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Η εξέταση περιλαμβάνει επίσης την αξιολόγηση των θηλών. Παράλληλα, ο γιατρός ψηλαφά τη μασχαλιαία περιοχή και τον λαιμό για τυχόν διογκωμένους λεμφαδένες. Η λήψη ενός αναλυτικού ιατρικού ιστορικού συμβάλλει επίσης στη συνολική αξιολόγηση.

Μπορεί η ψηλάφηση μαστού να αντικαταστήσει τη μαστογραφία;

Η ψηλάφηση μαστού δεν αντικαθιστά τη μαστογραφία ούτε τις υπόλοιπες εξετάσεις που μπορεί να συστήσει ο γιατρός. Ορισμένες αλλοιώσεις μπορεί να είναι πολύ μικρές για να γίνουν αντιληπτές με την αφή.

Αντίστοιχα, όταν εντοπιστεί ένα νέο εύρημα, ο γιατρός μπορεί να προτείνει περαιτέρω διερεύνηση. Ανάλογα με την περίπτωση, αυτή μπορεί να περιλαμβάνει μαστογραφία, υπερηχογράφημα ή άλλες εξετάσεις.

Επομένως, η ψηλάφηση μαστού έχει κυρίως τον ρόλο της εξοικείωσης με το σώμα και της αναγνώρισης αλλαγών. Λειτουργεί συμπληρωματικά και δεν υποκαθιστά τον οργανωμένο προληπτικό έλεγχο και την ιατρική αξιολόγηση.

Ο τακτικός έλεγχος των μαστών και η έγκαιρη αξιολόγηση οποιασδήποτε αλλαγής είναι σημαντικά για την υγεία του μαστού. Ο Δρ. Ιωάννης Κ. Μπούτας, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Χειρουργός Μαστού, μπορεί να σας καθοδηγήσει υπεύθυνα σχετικά με την ψηλάφηση μαστού και τον κατάλληλο προληπτικό έλεγχο. Επικοινωνήστε για περισσότερες πληροφορίες ή για να προγραμματίσετε το ραντεβού σας.