Ιωάννης Κ. Μπούτας MD, MSc, PhD

Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Χειρουργός Μαστού

Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών
Εξειδικευμένος στις παθήσεις και στην χειρουργική του Μαστού εις Πανεπιστημιακή Κλινική Mainz, Γερμανία
Συνεργάτης Μαιευτηρίων ΡΕΑ, ΙΑΣΩ, ΛΗΤΩ

επικοινωνία
210-7018114
6936829726

drboutas@gmail.com

Λεωφ. Βασ. Σοφίας 137, 11521

ΜΥΚΗΤΙΑΣΗ

Οφείλεται σε πάνω από το 90% των περιπτώσεων στην Candida albicans και προκαλεί συμπτώματα όταν εξασθενεί το ανοσοποιητικό σύστημα. Οι μύκητες βρίσκουν καλές συνθήκες διαβίωσης στο ζεστό, υγρό περιβάλλον του κόλπου και η συμπτωματολογία εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του ίδιου του σώματος είναι εξασθενημένο – για παράδειγμα λόγω στρες ή άλλων υποκείμενων ασθενειών. Ένα κολπικό περιβάλλον σε ισορροπία εξαρτάται από την ορμονική κατάσταση της γυναίκας (φάση του κύκλου, ηλικία), από τη γενική κατάσταση της υγείας της και από εξωτερικούς παράγοντες όπως η διατροφή, η υγιεινή και η λήψη φαρμάκων (π.χ. αντιβιοτικά).

Περίπου μια στις πέντες γυναίκες -1/3 στην περίπτωση εγκύων γυναικών – σε αναπαραγωγική ηλικία αποικίζεται από μύκητες στον κόλπο. Τα κορίτσια πριν από την εφηβεία και οι γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, από την άλλη πλευρά, επηρεάζονται λιγότερο συχνά, καθώς οι μύκητες βρίσκουν ένα λιγότερο ευνοϊκό κολπικό περιβάλλον. Σε περισσότερο από το 85% των περιπτώσεων, το παθογόνο είναι ο διαδεδομένος μύκητας Candida albicans: 20-50% των ενηλίκων το μεταφέρουν στο στόμα και στο πεπτικό σύστημα. Ο κόλπος και η εξωτερική περιοχή των γεννητικών οργάνων, αποικίζονται συχνά.

Η θεραπεία πραγματοποιείται με τη βοήθεια αντιμυκητιασικών παραγόντων (αντιμυκητιασικών) με τη μορφή κρεμών, υπόθετων ή δισκίων.

Επειδή ο κνησμός και οι κολπικές εκκρίσεις μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα βακτηριακής διαταραχής (βακτηριακής κολπίτιδας) ή τριχομονίασης, θα πρέπει πάντα να συμβουλεύεστε έναν γυναικολόγο για να διευκρινίσετε την πραγματική αιτία. Εφόσον δεν έχει αποσαφηνιστεί η αιτία των συμπτωμάτων, δεν συνιστάται αυτοθεραπεία με προϊόντα χωρίς συνταγή. Μελέτες έχουν δείξει ότι η αυτοδιάγνωση από τον ασθενή ήταν λάθος σε τουλάχιστον τα δύο τρίτα των περιπτώσεων!

Συμβουλές

Μεταβείτε στον γυναικολόγο εάν έχετε τυχόν συμπτώματα και

  1.  Δεν είστε σίγουρες αν πρόκειται για μυκητίαση
  2. Μια μυκητιασική λοίμωξη εμφανίζεται για πρώτη φορά
  3. Είστε έγκυος
  4. Τα συμπτώματα δεν υποχωρούν ή γίνονται ακόμη χειρότερα
  5.  Έχετε επεισόδια μυκητίασης περισσότερες από 4 φορές το χρόνο
  6.  Έχετε πυρετό, πόνο ή αιμορραγία

Κλινική Εικόνα

Σε μια μυκητιασική λοίμωξη, ο κόλπος επηρεάζεται και το προσβεβλημένο άτομο παρουσιάζει κνησμό και αίσθημα καύσου σε αυτήν την περιοχή. Συχνά υπάρχει επίσης κιτρινωπή-λευκή και παχύρευστη κολπική έκκριση. Τόσο ο κόλπος όσο και το αιδοίο είναι κόκκινα και πρησμένα. Εάν τα συμπτώματα επιμένουν, επιβάλλεται επίσκεψη στον γυναικολόγο. Το λευκό κολπικό έκκριμα στην αρχή της εφηβείας είναι φυσιολογικό και υποδηλώνει την έναρξη της ορμονικής δραστηριότητας. Από την άλλη πλευρά, μια δύσοσμη κολπική έκκριση, υποδηλώνει μια βακτηριακή κολπική διαταραχή που πρέπει να αντιμετωπιστεί σε κάθε περίπτωση από γιατρό.
Η κολπική μυκητίαση σπάνια αποτελει σοβαρό κίνδυνο για την υγεία των ατόμων που έχουν προσβληθεί. Ωστόσο, το αίσθημα είναι ενοχλητικο και επηρεάζεται η ευεξία της γυναίκας. Εκτός από τον κνησμό, η ούρηση μπορεί να είναι επίσης επίπονη.

Ιδιαιτερότητες στην εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη προάγει την ανάπτυξη μυκήτων στον κόλπο λόγω αλλαγών στις συγκεντρώσεις των ορμονών στο σώμα. Οι μύκητες βρίσκονται στην περιοχή των γεννητικών οργάνων σε περίπου 30% των εγκύων στο τέλος της εγκυμοσύνης. Κατά τη διάρκεια ενός φυσιολογικού τοκετού, μεταφέρονται στο δέρμα του νεογέννητου στο 80% των περιπτώσεων. Η κολπική μυκητίαση κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης πρέπει να θεραπεύεται. Για πρώτη φορά το 2004, αναφέρθηκε σύνδεση μεταξύ μυκητίασης στον κόλπο και πρόωρων γεννήσεων, η οποία σύνδεση είναι γνωστή για βακτηριακές κολπικές διαταραχές.
Υπάρχουν θεραπείες με κολπικά υπόθετα που είναι αποτελεσματικά, καλά ανεκτά και ακίνδυνα για το έμβρυο. Τα από του στόματος αντιμυκητιασικά φάρμακα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εάν υπάρχει κίνδυνος πρόωρης γέννησης, η καλλιέργεια κολπικού υγρού και η θεραπεία πρέπει να πραγματοποιούνται νωρίτερα.

Διάγνωση

Ο γιατρός μπορεί συχνά να προσδιορίσει εάν η περιοχή των γεννητικών οργάνων έχει μολυνθεί με μύκητες ήδη απο την κλινική εξέταση. Για τη μικροσκοπική εξέταση, ο γιατρός λαμβάνει υλικό απο τον κόλπο και το τραχηλικό στόμιο με ειδικούς στυλεούς. Ακολουθεί καλλιέργεια και η ανίχνευση του παθογόνου.

Αντιμετώπιση

Για να αποφευχθεί η εξάπλωση της προσβολής από μύκητες, πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο σαπούνια ουδέτερου του pH στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και το δέρμα πρέπει να λιπαίνεται τακτικά. Δεδομένου ότι οι μύκητες χρειάζονται ένα ζεστό και υγρό περιβάλλον για την ανάπτυξή τους, η χρήση άνετων εσωρούχων και η σωστή υγιεινή της περιοχής είναι βασικά όπλα ενάντια στην κολπκή μυκητίαση. Η δίαιτα με χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες είναι μεν υγιεινή, αλλά η μειωμένη κατανάλωση σακχάρου, σε γυναίκες που δεν αντιμετωπίζουν προβήματα με την ρύθμιση του σακχάρου, δεν έχει καμία επίδραση στις κολπικές μυκητιάσεις. Τα ταμπόν επίσης δεν επηρεάζουν τις γυναικολογικές λοιμώξεις. Εάν ο μύκητας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί συντηρητικά, διατίθενται διάφοροι αντιμυκητιασικοί παράγοντες. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει αντίσταση των Candida albicans στα συνήθη φάρμακα παγκοσμίως. Συνήθως προσφέρονται ως θεραπεία τριών ημερών και αποτελούνται από κρέμα για την εξωτερική περιοχή των γεννητικών οργάνων και υπόθετα για εισαγωγή στον κόλπο.

Οι ιμιδαζόλες (π.χ. κλοτριμαζόλη, μικοναζόλη, φεντικοναζόλη) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές και καλά ανεκτές. Ωστόσο, μερικές φορές εμφανίζεται αίσθημα καύσους κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Περίπου 7-10 ημέρες μετά την τελευταία ημέρα της θεραπείας – μπορεί να επαναληφθεί μια καλλιέργεια κολπικού υγρού για να διευκρινιστεί εάν υπάρχουν (ακόμα) μύκητες και εάν απαιτείται άλλη θεραπεία.
Εάν μια γυναίκα πάσχει από μυκητιασική λοίμωξη της περιοχής των γεννητικών οργάνων περισσότερες από τέσσερις φορές το χρόνο, ο γιατρός πρέπει να αποκλείσει άλλες υποκείμενες ασθένειες (π.χ. σακχαρώδη διαβήτη) καθώς επίσης και άλλους ευνοϊκούς παράγοντες ανάπτυξης μυκήτων.

Οι μυκητιασικές λοιμώξεις είναι ως επί το πλείστον ακίνδυνες, αλλά πολύ ενοχλητικές και κουραστική υπόθεση στο 5-10% των κολπικών μυκητών. Εάν η θεραπεία σταματήσει πολύ νωρίς, μπορεί να μην λειτουργεί. Οι μυκητιασικές λοιμώξεις είναι ως επί το πλείστον ακίνδυνες, αλλά πολύ ενοχλητικές. Εάν η θεραπεία σταματήσει πολύ νωρίς, οι υποτροπές είναι συχνές. Σε κάποιες περιπτώσεις είναι απαραίτητη και η θεραπεία του συντρόφου.

Πρόληψη

Το μπάνιο με αφρόλουτρα, βλάπτει το κολπικό περιβάλλον. Πρέπει να χρησιμοποιούνται προϊόντα με ουδέτερο pH.
Σφιχτά, συνθετικά ρούχα, καθώς και πλαστικά καλσόν οδηγούν σε συσσώρευση θερμότητας και υγρασίας, η οποία ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων και πρέπει επομένως να αποφεύγονται. Εάν η περιοχή των γεννητικών οργάνων έχει ήδη μολυνθεί με μύκητες, τα εσώρουχα και οι πετσέτες πρέπει να αλλάζονται συχνά και πιθανώς να πλένονται με απορρυπαντικό στους 60 ° Κελσίου.